Blog

Zekat Nedir? Kime Verilir, Nasıl Hesaplanır?

Artma, çoğalma, bereket ve manevi temizlik anlamına gelen zekat, dinimizde insani yardım amacıyla yapılan bir ibadettir. Zekat nedir, kimlere verilir, ne zaman verilir gibi sorular her zaman merak edilen ve araştırılan konu başlıklar arasında yer alır. Söz konusu bu ibadet, kişilerin sahip olduğu malların bir kısmını Kur’an-ı Kerim’de belirtildiği kurallar doğrultusunda, belirli kişilere Allah rızası için verilmesidir. 

İslam’ın farz kılınan beş temel ibadetlerinden biri de zekattır. Dinen zenginlik miktarı olarak kabul edilen belirli bir miktarda malın Allah rızası için ihtiyacı olan kişilere verilmesi yardımlaşmanın temelini oluşturur. 

Fitre Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Zekat

Zekat Kimlere Verilir?

Zekat kimlere verilir sorusu herkesin sıklıkla araştırdığı konu başlıkları arasındadır. Kur’an-ı Kerim’de kimlere verileceğine dair yönlendirici ayet bulunuyor. Bunun yanı sıra Peygamber Efendimiz’in (S.A.V) hadislerinde ve uygulamalarında da kimlere, nasıl verileceğine dair yönlendirici bilgiler yer alır. Dinimizde nisap miktarda mal sahibi olanların vermesi uygundur. Nisap miktar; 80,18 gr. altın veya aynı değere tekabül edecek miktarda gümüş, para ya da ticari mallara sahip olan kişilerdir. Aynı zamanda 5 deve, 40 koyun veya keçi ya da 30 sığırı olan kişilerde nisap miktarda mala sahip sayılıyor. 

Kur’an-ı Kerim’de Tevbe Suresi 60. Ayette şöyle buyuruyor: “Bunlar; fakirler (yoksullar), düşkünler, esaretten kurtulacaklar (âzat edilecek köleler) borçlu düşenler, Allah yolunda cihada koyulanlar (mukaddesatı korumak için mücadele verenler, ilim tahsil edenler), yolda kalmış olanlar ve zekât toplamakla görevlendirilen memurlardır. İşte Allah’ın kesin buyruğu budur. Allah bilen ve hikmetle yönetendir.” 

Bağış yapacak olan kişi öncelikle ihtiyacı olan kardeş, kardeş çocukları, hala, teyze gibi akrabalarını gözetmeksizin hayatını devam ettirmek için çabalayan kişilere verilebilir. Burada öncelik verilecek kişinin ihtiyaç sahibi olmasıdır. 

Zekat Kimlere Verilmez?

Dinimizde usul ve furu olarak belirtilen yani üst soy ve alt soy şeklinde belirtilen anne, baba, dede, çocuk ve torunlara verilmez. Aynı zamanda eşler de birbirlerine veremezler. Çünkü eşler arasında birbirine bakma yükümlülüğü vardır. Cami, okul, yurt ve benzeri kurumların yapılması için verilen para da sayılmaz. 

Herhangi bir kurumun yapılması için yapılan yardım Allah-u Teala’ya şükrümüzü sunmak için verilmelidir. Bu ibadeti gerçekleştirecek olan kişinin nisap miktarda mal varlığına sahip olması gerekir. Gayrimüslim kişilere yapılan yardımlar bu ibadetin yerine geçmez. Bu ibadetin makbul olması için gerekli kurallara uygu şekilde gerçekleştirilmesi ve hesaplamasının da uygun şekilde yapılması önemlidir. Bu ibadeti yapmadan önce mutlaka kimlere verileceği araştırılmalı ve ihtiyacı olan kişilere verildiğinden emin olarak verilmelidir. 

Zekat Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Dinen zenginlik ölçüsü olarak değerlendirilen nisap miktarda mala sahip olan kişilerin Allah rızası için yardıma ihtiyacı olan kişilere belli miktarının verilmesine zekat denir. İbadetin farz sayılması için;

  • Kişinin mal varlığının nisaba ulaşması gerekir. 
  • Nisap miktarda sahip olunan malın üzerinden bir yıl geçmiş olması
  • Miktarın, bir yıllık borçlardan ve temel ihtiyaçlardan fazla olması gerekir. 

Altın, gümüş, döviz, taşınır ve taşınmaz tüm mal varlıkların 80,18 gram altın ve onun değerinde bir mal varlığıdır. Zekat hesaplaması yapılırken, o yıl içerisinde ödenecek borçlar miktardan düşülür ve varsa alacaklarda eklenir. Ortaya çıkan meblağ 80,18 gram altına denk veya üzerindeyse, kişi bu ibadeti yapmaya tabidir. Hesaplama yapılırken, meblağın 40’da biri hesaplanır, yani %25 şeklinde hesaplama yapılır. 

Ne Zaman Zekat Verilir?

Yardımlaşmak veya bu ibadeti gerçekleştirmek için belirli bir gün yoktur. Ancak yardımlaşma ve paylaşmanın en kıymetli olduğu Ramazan Ayı, zekat vermek için en uygun zamandır. Bu ibadeti gerçekleştirmek için temel husus kişinin malının nasip miktarda veya üzerinde olması ile malım elde edilmesinin üzerinden 1 yıl geçmesidir. 

Zekat Niçin Verilir?

Zekat, tüm Müslümanlar için farz kılınan bir ibadettir. Bu ibadetin temel amacı durumu iyi olan kimselerin yoksul olan kişilere yardım etmesi ve bu sayede toplumun sağlıklı bir şekilde varlığını devam ettirebilmesidir. Zengin kişiler, bu ibadeti yerine getirerek malının şükrünü vermiş olurken, yoksul kişilerde kendilerine hak görülen payı almış olurlar. Böylelikle her iki tarafta birbirinin hakkını gözetmiş olur. Zekat niçin verilir? sorusuna net bir cevap vermek gerekirse, kişilerin yakınında veya uzağındaki ihtiyacı olan kişiye ulaşmasıdır. 

 

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir